Najkrótsza odpowiedź: °Blg, °Plato i °Brix to w praktyce ta sama skala — wszystkie trzy oznaczają procent wagowy cukru w roztworze, a różnice między nimi są mniejsze niż dokładność domowego pomiaru (<0,05°). Jeśli refraktometr pokazuje 20 °Brix, masz 20 °Blg. Przeliczania wymagają dopiero skale winiarskie: niemieckie °Oechsle, austriackie °KMW, czeskie °NM i francuskie °Baumé — i to robi kalkulator poniżej.
Kalkulator destylacji
Nastaw, wydajność, rozcieńczanie, korekta alkoholomierza, skale cukrowe, moc kolumny i grzałki, koszty — 16 przeliczników gorzelniczych w jednym miejscu. Wpisujesz swoje dane, wynik liczy się na żywo.
⚠️ Wartości orientacyjne (edukacyjne). Wyniki zależą od czystości surowca, sprawności sprzętu i warunków — traktuj je jako punkt startowy, nie normę.
Prowadź destylację bez pilnowania — zobacz sterownik →Skąd się wzięły trzy „identyczne" skale
Wszystkie trzy wywodzą się z tej samej XIX-wiecznej pracy: Carl Balling opracował skalę procentu wagowego sacharozy (u nas przyjęła się jako °Blg), Adolf Brix ją poprawił (°Brix — dziś standard refraktometrów i przemysłu spożywczego), a Fritz Plato doprecyzował pomiary gęstości (°Plato — standard piwowarski). Poprawki dotyczyły czwartego miejsca po przecinku, dlatego w domowej praktyce: Blg = Plato = Brix.
Tabela konwersji skal cukrowych
| °Blg / °Brix | SG (gęstość) | °Oechsle | °KMW | °NM | °Baumé |
|---|---|---|---|---|---|
| 10 | 1,040 | 40 | 8,5 | 7,6 | 5,6 |
| 12 | 1,048 | 48 | 10,2 | 9,8 | 6,7 |
| 15 | 1,061 | 61 | 12,7 | 13,1 | 8,4 |
| 18 | 1,074 | 74 | 15,2 | 16,5 | 10,0 |
| 20 | 1,083 | 83 | 16,9 | 18,8 | 11,1 |
| 22 | 1,092 | 92 | 18,6 | 21,1 | 12,2 |
| 25 | 1,106 | 106 | 21,1 | 24,7 | 13,9 |
| 30 | 1,129 | 129 | 25,3 | 30,8 | 16,6 |
Kto używa której skali
- °Blg / °Plato / °Brix — Polska (nastawy, zaciery), piwowarstwo na całym świecie (Plato), refraktometry i soki (Brix).
- SG (specific gravity) — piwowarstwo anglosaskie; gęstość względem wody (1,000).
- °Oechsle — winiarstwo w Niemczech, Szwajcarii i Luksemburgu; to po prostu (SG − 1) × 1000.
- °KMW (Babo) — Austria, Węgry, Słowacja, częściowo Włochy; skala Klosterneuburger Mostwaage.
- °NM (normalizovaný moštoměr) — Czechy i Słowacja; kilogramy cukru w 100 litrach moszczu.
- °Baumé — Francja, Hiszpania, Australia; 1 °Bé odpowiada w przybliżeniu 1% przyszłego alkoholu w winie.
Wzory, których używa kalkulator
- SG z °Blg: SG = 1 + P / (258,6 − 0,87962·P)
- °Oechsle: °Oe = (SG − 1) × 1000
- °KMW (wzór Babo): °Oe = (0,022·KMW + 4,54) · KMW — kalkulator rozwiązuje go w drugą stronę
- °NM: °Oe = 3,845·°NM + 10,8
- °Baumé: °Bé = 145 − 145 / SG
Wzory są spójne wzajemnie: klasyczna kotwica winiarska 88 °Oe daje 17,8 °KMW i 20,1 °NM — zgodnie z tablicami przeliczeniowymi używanymi w Austrii i Czechach.
Najczęstsze pytania
Ile to jest 20 Blg w Brix?
Dokładnie 20 °Brix — to ta sama skala procentu wagowego cukru. Przeliczanie potrzebne jest tylko między Blg/Brix a skalami gęstościowymi (SG, Oechsle) i winiarskimi (KMW, °NM, Baumé).
Czy refraktometr Brix mogę stosować do zacieru i moszczu?
Tak — odczyt w °Brix traktujesz jak °Blg. Pamiętaj tylko, że po rozpoczęciu fermentacji alkohol zakłamuje odczyt refraktometru i potrzebna jest osobna korekta, a przy pomiarze areometrem — korekta temperatury.
Ile °Oechsle ma moszcz na wino wytrawne?
Zwykle 70–90 °Oe (ok. 17–22 °Blg). W kalkulatorze przeliczysz każdą wartość w obie strony.
Czym różni się Balling od Plato?
Dokładnością wyznaczenia gęstości wzorców — Plato poprawił tablice Ballinga na czwartym miejscu po przecinku. W praktyce domowej i przemysłowej wartości są tożsame.
Powiązane narzędzia
Stężenie nastawu policzysz w kalkulatorze BLG, odczyt areometru w innej temperaturze skoryguje korekta alkoholomierza i cukromierza, a wszystkie 16 przeliczników znajdziesz w kalkulatorze destylacji.